Laborategia 2.0 https://laborategia.eus Software librea eta ahalduntze kolektiboa Thu, 17 Jan 2019 20:19:30 +0000 eu hourly 1 https://wordpress.org/?v=5.0.3 Mastodoneko irakurketa talde euskaldun eta irekia sortu dugu https://laborategia.eus/mastodon-irakurketa-taldea/ https://laborategia.eus/mastodon-irakurketa-taldea/#respond Wed, 16 Jan 2019 12:54:11 +0000 https://laborategia.eus/?p=1396 Mastodoneko irakurketa talde euskaldun eta irekia sortu dugu

Joan den urteko azaroan aurkeztu genuen mastodon.eus, Mastodon sare libre eta deszentralizatuaren euskal instantzietako bat. Ordutik hona 1500 erabiltzailetik gora...

Eduki hau Mastodoneko irakurketa talde euskaldun eta irekia sortu dugu Dabid Martinezen Laborategia 2.0 blogeko edukia da.

]]>
Mastodoneko irakurketa talde euskaldun eta irekia sortu dugu

Eguneraketa
@elegose@mastodon.eus
profila sortu dugu taldea kudeatzeko eta eguneraketak jasotzeko.

Joan den urteko azaroan aurkeztu genuen mastodon.eus, Mastodon sare libre eta deszentralizatuaren euskal instantzietako bat. Ordutik hona 1500 erabiltzailetik gora lortu du euskal instantzia honek eta hauek 16500 mezutik gora bidali dituzte. Sare sozial libre honetan jorratzen diren gaiak askotarikoak dira: 1500 erabiltzaile profil desberdinek sortu dezaketen aniztasunaren parekoa.

mastodo.eus logotipoa
Mastodon.eus instantziaren logotipoa

Mastodon.eus-en gauden erabiltzaile batzuek (zein beste instantzietan egon daitezkeen erabiltzaile euskaldun desberdinek) irakurketa talde euskaldun eta ireki bat osatzea pentsatu dugu hilabete honetan. Talde hasi berria da eta saila iruditzen zait etorkizuna zein izango den jakitea, baina helburua hilero-hilero euskarazko liburu bat aukeratu, irakurri eta komentatzeko erronka mantentzea da.

Oraingoz otsaileko irakurketa zein izango den aukeratzeko proposamenak jasotzen ari gara. Momentuz, sei irakurketa proposamen jaso ditugu:

  • Ostadarrak lurra ukitzen duen lekua, Edorta Jimenez.
  • Ez tiro egin anbulantziei, Mikel Ayllon.
  • Fakirraren ahotsa, Harkaitz Cano.
  • 19 kamera, Jon Arretxe.
  • Zaldi beltzak zeruan, Txomin Peillen.
  • Uzta gorria, Dashiell Hammetten (itzulpena Xabier Olarra).

Proposamenak egiteko tartea zabalik dago eta erronka honetan parte hartu nahi duen edonork otsailerako irakurketa proposamenak egin ditzake #otsailerakoproposamena traola erabiliz, urtarrilaren 22a izango da proposamenak jasotzeko azken eguna. Egun horretan, proposamen guztiak jaso eta inkesta bat irekiko dugu eta jasotako irakurketa proposamen guztiak bozkatzeko aukera egongo da. Inkesta horretatik aterako da, hain zuzen, otsailean irakurri beharreko liburua. Inkesta betetzeko azken eguna urtarrilaren 31a izango da. Otsailaren 1ean irakurri beharreko liburua zein den argitaratuko dugu. Hortik aurrera traola #otsailekoliburua izango da.

Liburua aukeratuta dagoenean hilabeteko tartea izango dugu liburua irakurtzeko eta komentatzeko (bakoitzak nahi duen momentuan eta eran aipatutako #otsailekoliburua traolarekin, baina adi spoilerrekin!). Iruzkin horiek guztiek Mastodon-en zentratuko direla aurreikusten badut ere, Fedibertsoko sare desberdinetan zabaltzeko aukera egongo da.

Talde irekia denez edonork parte hartu dezake eta gainera oso erraza da:

  1. Hasi saioa zeure Mastodon instantzian. Adib: mastodon.eus (erabiltzailerik ez baduzu hemen sortu dezakezu).
  2. Proposatu nahi beste liburu #otsailerakoproposamena traola erabiliz.
  3. Urtarrilaren 22tik aurrera bozkatu irakurri nahi zenituzkeen liburuak egun horretan publikatuko dugun inkesta betez.
  4. Aukeratzen dugun liburua irakurri, goxatu eta komentatu #otsailekoliburua traola erabiliz.

Irakurketa on!

Eduki hau Mastodoneko irakurketa talde euskaldun eta irekia sortu dugu Dabid Martinezen Laborategia 2.0 blogeko edukia da.

]]>
https://laborategia.eus/mastodon-irakurketa-taldea/feed/ 0
Software Librea eta Open Sourcea desberdintzeko bi ideia https://laborategia.eus/software-librea-eta-open-sourcea-desberdintzeko-bi-ideia/ https://laborategia.eus/software-librea-eta-open-sourcea-desberdintzeko-bi-ideia/#respond Thu, 20 Dec 2018 08:37:36 +0000 https://laborategia.eus/?p=1389 Software Librea eta Open Sourcea desberdintzeko bi ideia

Azaroaren 9an software librearen afera aztertzeko mahai inguru batera gonbidatu ninduen ISF-MGI Euskadik (Mugarik Gabeko Ingeniaritza). Mahai inguru horren helburua,...

Eduki hau Software Librea eta Open Sourcea desberdintzeko bi ideia Dabid Martinezen Laborategia 2.0 blogeko edukia da.

]]>
Software Librea eta Open Sourcea desberdintzeko bi ideia

Azaroaren 9an software librearen afera aztertzeko mahai inguru batera gonbidatu ninduen ISF-MGI Euskadik (Mugarik Gabeko Ingeniaritza). Mahai inguru horren helburua, software librea, eta oro har teknologiak libreek, garapenerako lankidetzan izan dezakeen onurak aztertzea zen. Eta lan horretarako Mastodon.eus-en ikus dezakezuen eskema hau jarraitu nuen. Mahai inguruan esan nuen lehenengoko gauza, modu eraikitzailean (nola bestela?), mahai inguruaren izenburua oker zegoela izan zen. Bertan berba egin behar genuen gehienok software librearen aldeko aktibistak ginen eta mahai-inguruaren izenburua open source teknologiak aipatzen zituen. Hortaz, eskema bi minutuz alde batera utzi eta software librearen eta open sourcearen arteko desberdintasunak azaldu nituen. Edo behintzat, saiatu nintzen.

Honi gehitu nahi diot, euskararen egunean Teketenek tut hau idatzi zuela eta nire ustez oso interesgarria den artikulu honekin erantzun niola. Bertan ere, gaztelaniaz, ideia honen ingurua sakontzen da. Eta software librea ikuspuntu interesgarri batetik aztertzen da: antifaxismoa. Irakurketa gomendatzen dizuet.

En fin, hau da gaurko artikulu hau ulertzeko sarrera txikia. Aldez aurretik esan behar dizuet gogo itzela nuela honetan zuekin sakontzeko eta agian pixka bat luzatuko naizela. Izan ere, gai honen inguruan uste arraroak eta gaizki ulertuak daudela uste baitut. Modu berean, ez dut uste nahita egiten dugun zerbait denik, seguru asko, ez baitigute inoiz azaldu software librea eta open sourcea ez dela gauza bera.

Software librea zer den

1983. urtean hasi zuen Richard Stallman estatu batuarrak GNU proiektua. Orduz geroztik, software librearen aldeko erakundeen artean erreferentzia gehien duen erakundea da eta software librearen oinarriak definitzen ditu.

Software librea software libre bezala katalogatzea ezin da errazagoa izan, hurrengo lau askatasunekin bat egin behar du (guztiekin):

  1. Helburua edozein dela ere exekutatu ahal izatea.
  2. Aztertu eta aldatu ahal izatea
  3. Kopiatu ahal izatea.
  4. Hobetu, eta hobekuntza horiek publiko egin ahal izatea, komunitatearen onurarako.

Open sourcea zer den

Open sourcea, edo Kode Irekia, 1998an jaio zen. Urte honetako otsailean Bruce Perens eta Eric S. Raymondek software librearen aldeko komunitatearen erabiltzaile batzuekin batera open source terminoa adostu eta opensource.org webgunea publikatu zuten. Asko laburbilduz, erabiltzaile hauentzat ingeleseko Free terminoa anbiguoegia zen berau definitzeko. Ingelesez Free hitzak bi esanahi nagusi ditu: askea edo doakoa. Open source komunitatearen ustetan Free terminoa doakotasunarekin nahasten hasiak ziren erabiltzaile askok.

  • Birbanatze librea: softwareak erregalatu edo saldu daiteke libreki.
  • Iturburu-kodea: iturburu-kodea barneratua egon behar da, edo libreki eskuratu.
  • Lan deribatuak: aldaketen birbanatze baimenduta.
  • Egilearen iturburu-kodearen osotasuna: lizentziek eskatu ahal dute aldaketak birbanatu daitezen bakarrik adabaki gisa.
  • Pertsonen edo taldeen bereizketarik gabe: inor ezin da kanpoan utzi.
  • Ekimen areen bereizketarik gabe: erabiltzaile komertzialek ezin dira baztertu.
  • Lizentziaren banaketa: programa jasotzen duten guztiei eskubide berberak aplikatu behar zaizkie.
  • Lizentziak ezin du produktu baten berariazkoa izan: programa ezin da bakarrik lizentziatu banaketa handiago baten parte gisak.
  • Lizentziak ezin du murriztu beste software bat: lizentziak ezin du behartu software irekiarekin banatzen den beste software bat kode irekikoa izatera.
  • Lizentziak teknologikoki neutrala izan behar du: lizentziaren onarpena ez da eskatu behar saguaren klik batez edo softwarearen euskarriaren menpeko beste berariazko forma batez.

Desberdintasunik?

Begi bistakoa denez, software librearen aldeko mugimenduak softwarearen alde etiko eta moralak nabarmentzen ditu. Eta alde ekonomikoa, bigarren maila baten kokatzen du, ostera, open source mugimenduak lehentasuntzat jotzen du aspektu tekniko eta ekonomikoa.

Bigarren desberdintasun nabarmen bat erakustearren, eta agian desberdintasunik nabarmenena da, software librearen aldeko mugimenduarekin iturburu kodea, eta beronen eratorriak, beti izango dira askeak, open sourcearekin ez bezala. Eta hau hala da, software libreko lizentzia guztiek softwarearen askatasuna bermatzen dutelako, open sourcearen lizentzia batzuk egiten ez ez duten bezala.

Oinarrian argumentu bakarra defendatu nahi dut, eta oso sinpleki egingo dut nahiko luzatzen ari naizelako: Software librearen askatasunek jarrera moral eta filosofiko bateri erantzuten diote, jarrera politiko bati. open sourcearenak merkatuaren behar izan bati.

Guzti honek open sourcea txarra dela esan nahi du?

Ez, inondik inora. Guzti honek gauzak ganoraz adierazi behar direla besterik ez du esan nahi (ez esazue egin, ezjakintasunagatik bada ere, nik mastodon.eus Argia blogetan aurkeztu nuenean artikuluaren izenburuarekin egin nuena). Software libreak askatasunaren inguruan egiten du berba. Eta software librearen aldeko mugimendua jarrera politiko (etiko eta moral) bat da. Ez da zilegizkoa horren mugimendu anitz, zabal eta ezinbestekoa, merkatu paradigmetan bakarrik aztertzea open source terminoak eskatzen duen moduan.

Eta bueno, hona heldu baldin bazara: zorionak! Txapa nabarmenak irakurtzeko gaitasuna erakutsi duzu.

Azken ideia bat lotu nahi nuke guzti honekin, eta oso labur egingo dut.

  • Software libre guztia open source era bada.
  • Open source guztia ez du zertan software librea izan behar.

Artikulu hau idazteko hurrengo baliabideak erabili ditut, sakontzeko gogoz geratu bazara azken loturaren irakurketa gomendatzen dizut, bigarrenez gaurkoan 😉

Eduki hau Software Librea eta Open Sourcea desberdintzeko bi ideia Dabid Martinezen Laborategia 2.0 blogeko edukia da.

]]>
https://laborategia.eus/software-librea-eta-open-sourcea-desberdintzeko-bi-ideia/feed/ 0
Mammut galdutako generoko ugaztun proboszideoen izen arrunta: mastodon.eus https://laborategia.eus/mammut-galdutako-generoko-ugaztun-proboszideoen-izen-arrunta-mastodon-eus/ https://laborategia.eus/mammut-galdutako-generoko-ugaztun-proboszideoen-izen-arrunta-mastodon-eus/#respond Fri, 30 Nov 2018 08:23:17 +0000 https://laborategia.eus/?p=1367 Mammut galdutako generoko ugaztun proboszideoen izen arrunta: mastodon.eus

Ba bai lagunok, Mammut galdutako generoko ugaztun proboszideoen izen arrunta Mastodontea da euskaraz. Antzinako grezieraz: μαστός “ugatz” eta ὀδούς, “hortz”....

Eduki hau Mammut galdutako generoko ugaztun proboszideoen izen arrunta: mastodon.eus Dabid Martinezen Laborategia 2.0 blogeko edukia da.

]]>
Mammut galdutako generoko ugaztun proboszideoen izen arrunta: mastodon.eus

mastodo.eus logotipoaBa bai lagunok, Mammut galdutako generoko ugaztun proboszideoen izen arrunta Mastodontea da euskaraz. Antzinako grezieraz: μαστός “ugatz” eta ὀδούς, “hortz”. Eta ez, ez naiz biologoa, hortaz, gauza hauek Wikipedian begiratu behar ditut. Badakizue, entziklopedia askea.

Jakin gabe, etengabe, konturatu gabe, software librea erabiltzen duzue. Egunero-egunero egiten duzuela esango nuke. Bazenekiten Internet erabilgarri izateko ezinbestekoak diren zerbitzari gehienek software libre erabiltzen dutela? Ez bakarrik autogestionatuek, baita enpresa handienenak ere.

Gauzak horrela, ordea, ez da berdin gertatzen egunero erabiltzen ditugun, eta horrenbeste maite ditugun, sare sozialekin. Gehienak, denak ez esateagatik, pribatiboak dira, hau da, ez dute software librearen lau askatasunak bermatzen. Hori gutxi balitz, zentralizatuak dira. Zer esan nahi du honek? Egunenen baten Twitter, Facebook, WhatsApp… zerbitzuz kanpo gelditzen baldin badira, zerbitzuz kanpo geratu garela. Izan ere, ez daukagu inongo kontrolik beraiengan. Google Reader gogoratzen duzue? RSS jarioak irakurtzeko Googlek online eta debalde jarri zuen web aplikazioa? Itxi zutenean guratiko askok, eta gutariko diot ni barne nengoelako, zerbitzu gabe geratu ginen eta RSS jarioak irakurtzeko ezintasunarekin. Baina ez genuen zerbitzua kontrolatzen, hortaz, beraiek nahi bezain pronto, akabo. Itxita. RSS jarioak irakurtzeko beste tresna batzuk aurkitu behar izan genituen. Eskerrak Tiny-tiny RSS garatu zuten. Berdina gertatu izan da Googlek sortutako beste zerbitzu batzuekin, baita beste enpresa askok kudeatutako beste horrenbesterekin ere. Eta etorkizunean Twitterrekin gerta dakiguke. Bai, badakit interes ekonomiko asko dagoela medio, baina gertatu, gertatu daiteke.

Edonola ere, bueltatu gaitezen harira (laburbiltzeko daukadan gaitasun eza barkatuko didazue). Mammut galdutako generoko ugaztun proboszideoen izen arruntaz hari ginen: Mastodon.

Bada, Mastodon galdutako animalia bat baino gehiago da, izan ere, azken urteotan, sare sozial libre eta federatu bati izen hori jarri diote eta: Mastodon. Sare librea da, berau osatzeko erabiltzen den softwarea, software librearen lau askatasunak bermatzen dituelako. Dale. Eta federatua da, zerbitzu bat jauziko balitz komunikazioa bermatuko luketen instantzia asko daudelako. Hortaz, sare banatu bat sortzea ahalbideratzen digu. Sare sozial zentralizatuetan (Twitter, Facebook…) instantzia bakarra egoten da. Mastodonen kasuan hori ez da horrela, elkarren artean federatutako hainbat instantzia baitaude. Konfederalismo demokratikoa. Eta ez bakarrik euren artean erlazionatutako Mastodon instantziak. Baina fedibertsoa zer den hurrengo baterako utziko dugu, nitaz gogaitu orduko (sakondu nahi duenak behean daukan lotura jarrai dezala).

Hala izanik, mastodon.eus Mastodon instantzia bat da. Mundura euskaraz salto egiteko. Mastodonen argitaratutako mezuei toot esaten zaie ingelesez. Momentuz, komunitateak euskarazko hitz bat adosten ez duen bitartean, horrelaxe deituko diegu guk ere. Gai hauetan sakondu nahi baduzue hemen daukazue proiektua sortzeko garatutako ohiko galdera guztiak, bertan nik egin dezakedan baino askoz hobeto azaltzen da kontu guzti hau. Eta ikusmin gehiago sortzeko bideo hau ere eskuragarri daukazue.

Egun batzuk barru aurkeztuko dugu mastodon.eus mundura. Euskaraz, eta euskaratik. Bitartean Mastodontea hobeto ezagutu nahi duenarentzat izen ematea zabalik dago jada.

Ez dut Wikipediako artikulua aldatuko. Ez baitut nahi inork ni bandalismoa egin izanagatik salatzea. Baina:

Mastodonte (antzinako grezieraz: μαστός “ugatz” eta ὀδούς, “hortz”) euskaldunok batu nahi dituen sare sozial librea da.

Izena ematen baduzue eta honelako artikuluetan interesik baduzue, hemen jarraitu nazakezue.

Laburbilduz, oraingoan bai, zin dagizuet:

mastodon.eus euskaldunon Twitter askea da.

Eduki hau Mammut galdutako generoko ugaztun proboszideoen izen arrunta: mastodon.eus Dabid Martinezen Laborategia 2.0 blogeko edukia da.

]]>
https://laborategia.eus/mammut-galdutako-generoko-ugaztun-proboszideoen-izen-arrunta-mastodon-eus/feed/ 0
Europar Batasunak dinosauroak berpiztu zituenekoa https://laborategia.eus/europar-batasuna-copyright-legea/ https://laborategia.eus/europar-batasuna-copyright-legea/#respond Wed, 26 Sep 2018 08:37:41 +0000 https://laborategia.eus/?p=1362 Europar Batasunak dinosauroak berpiztu zituenekoa

Batzuk, ni barne, oso urrun bizi dugu Europa. Arrotz sentitzen dugula esan daiteke. Baina Internetek jaso dituen labankadarik handienak, bertatik...

Eduki hau Europar Batasunak dinosauroak berpiztu zituenekoa Dabid Martinezen Laborategia 2.0 blogeko edukia da.

]]>
Europar Batasunak dinosauroak berpiztu zituenekoa

Batzuk, ni barne, oso urrun bizi dugu Europa. Arrotz sentitzen dugula esan daiteke. Baina Internetek jaso dituen labankadarik handienak, bertatik datoz aspaldi honetan. Hortaz, agian, adi egon beharko ginateke.

Sareko neutraltasunak labankada bat jaso zuela azaldu nizuen urtarrilean. Iraila da, eta zoritxarrez, ez nator albiste onekin. Nahiko nuke, bihotzez. Irailaren 12a zen, eta Europar Parlamentuko kideek “copyright”-aren direktiba polemikoa onartzen zuten Europako, eta Espainiako, eskuinaren ezinbesteko laguntzarekin. Erdipurdiko direktiba honen artikulu eztabaidatuenak, 11 eta 13, hortaz, aurrera egingo dute.

Gogoan duzue nola Wikipedia joan den uztailean egun batez beltzez geratu zen? Ba tira, Interneteko beste gune esanguratsu askoren moduan, oraintsu onartutako direktiba berri honen, 11 eta 13 artikuluen kontra protestan ari ziren. Egun horretan, uztailaren 6an, ezin izan genituen Wikipediak kontsultatu ezta editatu. Mezu argi bat utzi ziguten: #WikipediaSeApaga. 11 eta 13 artikulu hauek Wikipedien lanari nola eragingo dien azalduz. Kapaz gara pentsatzeko, segundo batez bada ere, zer gertatuko litzatekeen Wikipediak behartuta itxi beharko balituzte?

Izan ere, direktiba honek mesede eskasa egingo digu Interneteko erabiltzaile eta sortzaileoi. Funtsean, nahiko erraz azaltzen dira, behintzat, eztabaida gehien sortu duten bi artikulu hauek:

Alde batetik, Interneteko enpresa handiek (Facebook, YouTube, Twitter…) beraien plataformetara igotzen den eduki guztia zelatatu beharko dute (gehiago zelatatu beharko dute, esaldia agian zuzenagoa da) algoritmo desberdinak erabiliz, nork berea. Horretarako arrazoia plataforma horietan plazaratzen diren edukiek copyright legeen kontra ez egitea da. Igo nahi dugun edukiak direktiba honen kontra egingo balu, seguruenik (izan ere, ez baita oraindik inplementatu), eduki hori publikatzeko ezintasuna eragingo luke, adierazpen askatasuna modu larrian kolpatuz.

Bestetik, komunikazio medio handiei, bilatzaileetan, albiste batzaileetan, beraien artikuluak estekatzeagatik kobratzeko aukera zabaltzen zaie. Albisteen medio espekulatzaile handienek, Espainiako eskumaren laguntzarekin, Espainiako kongresuan aspaldi saiatu ziren lege hau ezartzen, eta porrot nabarmena izan zen beraientzat. Nola daukazu aurpegi hain gogorra zeure kongresuan onartu ezin izan zenuen proposamen bat Europara eramateko?

Pentsatu ote dute zer gertatuko litzatekeen albiste enpresa hauen eduki guztia bilatzaile eta batzaile guzti hauetatik desagertuko balitz? Oinarrian, beraien etekinen parte handi bat ere desagertuko zela.

Hara! Joan eta egunkariak saldu.

Pentsamendu neoliberal basati honek, hilda dagoen dinosauroak berpiztea baino ez du helburu: copyrightaren lobbieak. Eta ezer gutxi ulertzen du Internetek, adierazpen askatasun eta giza eskubide terminoen inguruan.

Baina lasai, Europar modernoak gara.

Guzti hau gutxi balitz, aipagarria da direktiba honek Interneteko kontrola ia-ia erabatekoa duten plataformei, beste bide bat irekitzen diela. Gaur egun gertatzen den moduan, ikusgarri zaigun mundu eta ideologia zati handi bat, nola bistaratzen dugun beraien esku uztea gutxi balitz, direktiba berri honekin algoritmo horiek mundua are eta algoritmoen gobernuago bilakatzeko aukera izango dutelako. Zer publikatu, zer ez, beraien esku. Eta ez dut uste algoritmo gardena izango denik.

Eta honelako direktiba proposamenekin geure inteligentzia mesprezatzea gutxi balitz, gutaz barre egitera ausartzen dira. PSOEko Jose Blanco kasu. Direktiba berri honek erabiltzaileontzako adierazpen askatasuna eta egileentzako diru sarrera justu bat suposatuko duela esaten duenean adibidez. Oso arin, eta arin bezain argi, erantzun zion Javier de la Cuevak IKTetan espezializatutako abokatuak.

Baina ulertu nahi ez duenari gauzak azaltzea alferrikakoa da.

Eta hemendik aurrera zer? Beste direktiba guztiek egin behar duten bide berbera egingo du honek ere. Europar Parlamentuko gela ilun eta itxi batean negoziatuko da. Negoziazio hilabete horien epemuga gainditzen denean prest ez bagaude, gaur egun ezagutzen dugun Internet desagertuko da. Betirako.

#SaveYourInternet

Eduki hau Europar Batasunak dinosauroak berpiztu zituenekoa Dabid Martinezen Laborategia 2.0 blogeko edukia da.

]]>
https://laborategia.eus/europar-batasuna-copyright-legea/feed/ 0
God save the queen, The fascist regime https://laborategia.eus/god-save-the-queen/ https://laborategia.eus/god-save-the-queen/#respond Fri, 08 Jun 2018 11:05:07 +0000 https://laborategia.eus/?p=1344 God save the queen, The fascist regime

Ez dakit ba, agian testu hau Bilboko errekan, megafonoa eskuan, Facebookek berak lurrean irakurtzea debekatuta, lau haizeetara zabaldu beharko nuke....

Eduki hau God save the queen, The fascist regime Dabid Martinezen Laborategia 2.0 blogeko edukia da.

]]>
God save the queen, The fascist regime

Ez dakit ba, agian testu hau Bilboko errekan, megafonoa eskuan, Facebookek berak lurrean irakurtzea debekatuta, lau haizeetara zabaldu beharko nuke. Edo agian Urdaibain, uretara jausiz gero bizirik ateratzeko aukera gehiago izateko (momentuz behintzat). Edo agian ez nuke horrelakorik pentsatu behar, Sid Vicious-en adina aspaldi gainditu nuen. Gainera, baten batek bideoa grabatu eta Facebookera igoko luke, baina seguruenik, hori gertatuta ere, arin baten ezabatuko luke Facebookek bideoa.

En fin.

A zelako asteak lagunok. Lehenik eta behin, Facebook-etik alde egiteko argudio gutxi bagenitu, beste batekin egin genuen topo. Jarraitzeko, Twitterren (agian beste maila batean), baina funtsean berdin-berdina gertatzen zela jakin dugu. Gutxi balitz, bukatzeko, Twitterreko pasahitzen kontu hau… egia esan, beraien edukiak eta geure pribatutasuna zaindu behar dituzten enpresa neoliberalak lotsagorritzeko moduko albisteak. Lotsarik izango balute.

Ez naiz inoiz Egiptoko basamortuan egon, baina jakin badakit basamortu horretan harea egon badagoela. Antzera gertatzen zait sare sozial korporatiboen aferarekin, ez naiz inoiz beraien bulegoetan egon, baina jakin badakit nire datuekin negozioa egiten dutela. Lehen, aktibismoaren kontuarekin zuritzen nuen gaia, baina azken asteotan itsasjoa dut. Benetan ditugu beharrezkoak? Bai, egia da, pertsona askorengana iristeko gaitasuna ematen digutela, baina, horrek beste guztia justifika dezake? Ondo sentitzen gara “Atsegin dut” batekin geure burua zuritzen?

Urtea hasi berria zela, egin nuen lehen gauzetako bat Facebook kontua ezabatzea izan zen. Eta bai, erabaki politiko bat izan zen. Eta bai, nire inguruan erabaki politiko bat izan zela aipatzen dudan bakoitzean barre egiten didate. Zer egingo diogu ba! Ziur naiz momenturen baten nik egindako hausnarketa horrekin bat egingo dutela. Baina badakizue zer? Ez dudala Facebooken falta sumatzen. Ezta beharra. Harritzekoa bada ere ez nuen mono fisikorik izan.

Zentsura sistematikoa burutzen duten enpresa kapitalista-”sentibera” horiek ez zuritzea da ideia honekin bat egiteko lehen pausua. Ez erabiltzea bigarrena. Erabiltzen ez ditugun bitartean alternatiba libreak daudela jakitea hirugarrena. Eta alternatiba horiek ezagututa kapitalismo digitaletik alde egiten saiatzea, hau da, profilak ezabatzea, laugarrena eta azkena. Batek baino gehiagok esango didazue nahiz eta pausu hauek guztiak burutu teknokapitalismoa atzetik izango dudala. Eta bai, baina ez maila berean.

Jar ditzagun gortina sendoak gure leiho biluzietan, horrek ez du esan nahi leihotik begiratzeari utzi behar diogunik, ezta auzokideekin berba egiteari utziko diogunik ere. Bai ordea, nahi dugunean gortinak ixteko aukera izango dugula.

Fedibertsoa (unibertso federatua)

Beste bizimodu digitalak egon badaudela aipatu dut, libre eta deszentralizatuak, eta horien sorta txiki bat ekarri nahi dizuet hona gaurkoan. Twitter eta Facebook aipatu ditudanez, bi besterik ez. Ez baitut zuetariko inor gainezka egiteko asmorik:

  • Mastodon: mikroblogintza lantzeko tresna aske eta deszentralizatua. Teknokapitalismoarekin alderatu behar badugu, Twitter aske bat. Geroz eta euskaldun gehiago gaude han. Eta aitortu behar dizuet; bertan sortzen diren eztabaidak azken urteotan Twitterren ematen diren eztabaidak baino interesgarriagoak dira, askoz.
  • Diaspora: sare sozial banatu bat, gure ego behar izan horri txute bat emateko. Hau ere teknokapitalismoarekin alderatu behar izatekotan, Facebook libre eta deszentralizatua da. Nik neuk ez daukat konturik, momentuz, baina badira erabiltzen duten beste euskaldun asko. Pertsona oso interesgarriak tartean.

Beste batzuk ere ezagutzen ditut, baina bi hauetako bat probatzen baduzue, momentuz, blog bidalketa honen asmoa guztiz asebeteko duzue.

Egizue sare sozial libre eta deszentralizatuen fedibertso iraultza abangoardia lanak.

Egon bagaude.
Izan bagara.
Bagatoz.

… they (don’t) made you a moron.

Eduki hau God save the queen, The fascist regime Dabid Martinezen Laborategia 2.0 blogeko edukia da.

]]>
https://laborategia.eus/god-save-the-queen/feed/ 0
Etsaia algoritmoa (izan) da(iteke) https://laborategia.eus/etsaia-algoritmoa-izan-daiteke/ https://laborategia.eus/etsaia-algoritmoa-izan-daiteke/#respond Wed, 14 Mar 2018 12:42:30 +0000 https://laborategia.eus/?p=1333 Etsaia algoritmoa (izan) da(iteke)

Aurreko blog bidalketa, blog honen aurkezpen sinple bat baino ez zen. Autodefentsa digitaleko tailerrak antolatzen ditugu informatika elkartean. Aktibistei zuzendutakoak....

Eduki hau Etsaia algoritmoa (izan) da(iteke) Dabid Martinezen Laborategia 2.0 blogeko edukia da.

]]>
Etsaia algoritmoa (izan) da(iteke)

Aurreko blog bidalketa, blog honen aurkezpen sinple bat baino ez zen.

Autodefentsa digitaleko tailerrak antolatzen ditugu informatika elkartean. Aktibistei zuzendutakoak. Helburu nagusia teknologiak gure egunerokotasunean duen eraginaren eta zelatatze sistemen inguruko hausnarketa kolektiboa egitea delarik. Bide batez, bideragarria den heinean, zelatatze sistema horiek ekiditen ikastea da bigarren helburua. Izan ere, Euskal Herrian badira gu zelatzeko zenbait proiektu; asko urrundu gabe SITEL, OSEMINTI edo Schengen Information System kasu. Baina baita PRISM ere.

Kontua da tailer horietan guztietan estatu zelatarien gaiak eklipsatzen duela hausnarketa guztia. Medioetan entzuten ditugun albiste gehienak gai hori jorratzen dutelako. Baina oso gutxitan irakurtzen ditugu algoritmoen inguruko artikuluak. Eta gaur egun, etsaia Big Data delakoa da. Behintzat, hala interpretatzen dut nik neuk. Edonola ere, honek ez du esan nahi estatuen zelatatze sistemak borrokatu behar ez ditugunik.

Bi aktore nagusi daude jokoan, etorkizunean aurkeztuko dizkizuet gehiago. Alde batetik, algoritmo okerrak (algoritmo onak ere badaudelako), zelatatze helburuekin, argibide zehatz batzuk definitzen dituen kode zatia. “Arazo” jakin bati irtenbidea emateko modu “logikoa”. Bestetik, Big Data (Datu Handiak edo Datu Masiboak euskaraz) delakoa, prozesatzeko datu ugari dituzten sistema erraldoiak, datu konplexuak gehienetan. Analisi desberdinak eginda, eta algoritmo andana erabilita, datu horiek prozesatzeko gaitasunari deritzogu Big Data. Arin esanda.

TEDx Talks-en, Maria Peiranok, burututako hitzaldi labur baten bideoa jartzen dugu hasieran aipatzen nituen tailerretan. Hitzaldian aipatzen duenaren arabera hiru akats nagusi burutzen ditugu Internetetik nabigatzean. Eta bat nator berarekin. Lehena eguneroko nabigazioan sortzen dugun informazio kopuru handia gutxiestea, bigarrena informazio horrek duen balioa mespretxatzea eta hirugarrena gure arazorik handiena estatu zelatariak direla pentsatzea.

Eta bai, estatuek badute gu zelatatzeko hamaikatxo erreminta. Baina ez dituzte behar. Teknokapitalismoak erakutsi digun moduan gu geu gara datu horiek guztiek, debalde eskaintzen ditugunak. Gure etxeko adreiluzko hormak leiho bihurtuz. WhatsApp, Facebook, Twitter edota Instagram bezalako zerbitzuak erabiltzen ditugun bakoitzean gure bizitzaren zati bat plazaratzen dugu. Gure gorputza (eta aktibisten kasuan ideiak) plaza handi horretan biluzten ditugu. Musu-truk. Informazio guzti horren existentzia hutsak, eta algoritmo okerren laguntzak, imajinatu ezin ditzakegun moduetan ahul bilakatzen gaitu.

Zelatatze maila hau estatu demokratiko batek izan dezakeen gaixotasun larriena da.

Ondo segi.

Eduki hau Etsaia algoritmoa (izan) da(iteke) Dabid Martinezen Laborategia 2.0 blogeko edukia da.

]]>
https://laborategia.eus/etsaia-algoritmoa-izan-daiteke/feed/ 0
Adimenik gabeko gauza adimendunak https://laborategia.eus/adimenik-gabeko-gauza-adimendunak/ https://laborategia.eus/adimenik-gabeko-gauza-adimendunak/#respond Thu, 01 Mar 2018 11:25:02 +0000 https://laborategia.eus/?p=1346 Adimenik gabeko gauza adimendunak

Badira bi aste iratzargailua ondatu zitzaidala. Bai, iratzargailua erabiltzen duten horietakoa naiz. Teknofiloa ere banaiz, hortaz, iratzargailu adimendun baten bila...

Eduki hau Adimenik gabeko gauza adimendunak Dabid Martinezen Laborategia 2.0 blogeko edukia da.

]]>
Adimenik gabeko gauza adimendunak

Badira bi aste iratzargailua ondatu zitzaidala. Bai, iratzargailua erabiltzen duten horietakoa naiz. Teknofiloa ere banaiz, hortaz, iratzargailu adimendun baten bila hasi nintzen, gaur egun dena izan behar delako adimenduna.

Mundu mailako punta-puntako enpresa desberdinen iratzargailuak ikusi nituen. Egiari sor, ez espero bezain beste. Adimen handiko mundu honetan iratzargailu adimendun baten lana, ordua eman eta bip bip bip jotzeaz gain, bere baitan bozgorailu bat eramatea omen da. Besterik ez. Harri eta zur.

Jakin badakigu mundu kapitalista honetan aldaketarik txikienak ere balio duela produktu teknologiko baten bertsio berria merkaturatzeko, eta iratzargailuen kasuan badirudi bi produkturekin bakarra sortzea ere, nahikoa dela. Baina tira, ekintzailetza ikastaro onenetan, eta txarrenetan, karamelu bati palo bat jartzea munduko berrikuntza adibide nabarmen moduan erakusten duenarentzat, ordulari bati bozgorailu bat jartzeak la ostia izan behar du.

Eta guk erosi.

En fin, iratzargailu adimendunen mundu liluragarri honetan zein berrikuntza zegoen jakin besterik ez nuen nahi, egongo zirelakoan.

Eta zergatik kontatzen dizuedan hau guzti hau… ba tira, batzuetan teknologiarekin egiten dugunaz, berarekin nola jolasten dugun (edo nola garen bere jostailu), ohartzen ez garela pentsatzen duen konspiranoiko horietakoa naizelako.

Hori izango da blog honen helburua. Teknologiak gizartearengan duen inplikazio sozial eta politikotaz berba egiteko, sare banatu izan nahiko lukeen, Interneteko txoko bat. Argian. Pribatutasuna eta software librea izango dira blog honetako ardatz nagusiak. Eta ez, ez da teknologia albistegi bat izango. Informazio amaraun honetan, badugu hausnartu gabeko informazio nahikoa. Teknologia eta bere erabileren inguruko esparru kritiko bat sortzea da helburua. Lortzen dudan zuok erabaki beharko duzue.

Agian, noizean behin nire bizi pertsonaleko daturen bat emango dizuet. Adibidez, iratzargailu adimendunak erosten ez dituen horietakoa naizela (momentuz). Edo palodun karamelua baino, nahiago dudala ahoan enbarazu egiten ez didaten karamelu ez berritzaileak jatea. Bi datu oso interesgarri.

Eurak dira adimenik gabeko gauza adimendunak sortzen dituztenak, guk beste gauza batzuk sortzen saiatu behar gara. Hona hemen nire saiakera.

Ondo segi.

Eduki hau Adimenik gabeko gauza adimendunak Dabid Martinezen Laborategia 2.0 blogeko edukia da.

]]>
https://laborategia.eus/adimenik-gabeko-gauza-adimendunak/feed/ 0
Sareko neutraltasunak labankada bat jaso du https://laborategia.eus/sarearen-neutraltasuna/ https://laborategia.eus/sarearen-neutraltasuna/#respond Mon, 15 Jan 2018 07:01:41 +0000 http://laborategia.eus/?p=1287 Sareko neutraltasunak labankada bat jaso du

Blog bidalketa honi ezin zaio beste izenburu bat jarri. Abenduaren 14an AEBetako FCC (Federal Communications Commission) erakundeak, sarearen neutraltasunaren kontra...

Eduki hau Sareko neutraltasunak labankada bat jaso du Dabid Martinezen Laborategia 2.0 blogeko edukia da.

]]>
Sareko neutraltasunak labankada bat jaso du

Blog bidalketa honi ezin zaio beste izenburu bat jarri.

Abenduaren 14an AEBetako FCC (Federal Communications Commission) erakundeak, sarearen neutraltasunaren kontra bozkatu zuen. Ez hori bakarrik, etorkizunean etor daitezkeen beste gobernu administrazio batzuen eztabaidak edo bozketak sailkatzeko asmoz, gai honen inguruko kontrol legegilea kendu zion bere buruari.

Gai potoloa da, beraz, goazen astiro.

Sarearen neutraltasuna zer den

Sarearen neutraltasuna Interneteko erabileraren oinarrizko kontzeptua da. Ondo baino hobeto dakizuen moduan Interneten informazioa trukatzeko paketeak erabiltzen ditugu. Zerbitzu bat (adibidez webgune edo FTP zerbitzari bat) erabili nahi dugunean, gure ordenagailuak mundu guztitik zehar bidaiatzen duten pakete batzuk bidaltzen ditu sarean zehar. Zerbitzu horra heldu arte. Zerbitzu horrek beste pakete batzuk bueltatu behar dizkio gure ordenagailuari erabilgarria izateko, eta funtsean, hori da Internet.

Sarearen neutraltasunak pakete horiek guztiak modu berean, eskubide eta betekizun berdinekin nahi baduzue, tratatu behar direla definitzen du. Nork, nondik eta nola bidaltzen dituen alde batera utziz, hau da, Interneten independentzia bermatzen du.

laborategia

Pakete horien lehentasuna, enpresa akordioek definitzen badute, ez bada guztiontzat berdina, akabo Interneten independentzia.

Erabaki honek erailtzaileongan duen eragina

Legislazio berri hau sortu nahi dutenen helburua, herritarrek Internet hornitzailea kontratatzeko aukera zabalagoa izatea ei da. Baina euren ahotik entzungo ez duzuena zera da: herritarren gehiengoak Internet kontsumitzeko hornitzaile aukera bakarra daukatela. Herritarren errealitatea, beraien etxeetara hornitzaile bakarra heltzen dela baita.

Aktibiston aburuz, ordea, funtsean bi abiadurako Internet sortzen du, alde batetik bidesaria ordaindu eta autobidetik joango diren enpresa handiena eta bestetik ordaindu ezin izanagatik mendi-bideetatik joango garen herritarrena.

sareko neutraltasuna

Irudia: Berria (lizentzia CC BY-NC-ND)

Hau guztia ezartzean, AEBko Internet hornitzaileek (adibidez, Comcast, Verizon eta AT&T-k) Interneteko zerbitzu jakin batzuen erabilera lehenetsi dezakete edo beste batzuk blokeatu (aurreikus daitekeenez P2P sareen trafikoa).

Etorkizunean egin daitezkeen akordio komertzialak medio, Youtubeko bideoak Vimeorenak baino azkarrago kargatzeko aukera izan dezakete, edo Bing bilatzailearen bilaketak Googleenak baino arinagoak izan. Eta argi utzi nahi dut, muga hori enpresek, euren artean, egin dezaketen akordio komertzialek jarriko dute. Irudikatu zuen barnerako zein abiaduran mugituko diren akordioak lortzeko aukera izango ez duten zerbitzuek: Guk, blogariok. Edo gure pribatutasun digitala bermatzen saiatzen den riseup.net kolektiboak.

Hau gutxi balitz, Internet hornitzaileei espekulaziorako beste bide bat irekitzen zaie: Internet zerbitzua telebista paketeak izango balira moduan saltzea. Hau da, Internet pakete bat bi eurotan WhatsApp erabiltzeko, ez ordea Signal. Beste pakete bat hamar eurotan, sare sozial komertzialak eta Google erabiltzeko, ez ordea Mastodom edo DuckDuckGO. Beste bat, berrogei eurotan Youtube eta Spotify erabiltzeko, ez ordea archive.org… eta zerrenda hau bukaezina izango litzateke. Egin ditzagun kalkuluak: aurreko adibidearekin jarraituz WhatsApp, Google eta Youtube erabili nahi badituzu hiru paketeak erosi beharko zenituzke ez gaur egun kontsumitzen duzun Internet konexio bakarra. Bi, hamar eta berrogei eurokoak, guztira berrogeita hamabi euro. Gaur egon ordea, ordaintzen duzun sare konexioarekin Internet guztia zure eskura daukazu. Eta ez hori bakarrik, gaur egun kontsumitzen duzun Internet konexioak ez du inongo zerbitzurik baztertzen (edo behintzat ez luke egin beharko). Lehia basati baten aurrean gaudela ematen du, ezta?

Vodafonek, Espainian egiten duen modu berean, sarearen neutraltasuna urratzen dituen berehalako mezularitza paketeak saltzea, edo udan ikusten ditugun Youtube bideoak zure mugikorrean kontratatuta daukazun giga kopuruan eraginik ez izatea, eguneroko ogi bilakatuko da AEBn.

Eta, askoz okerragoa da Europar Batasunak bide berdina jarraitu dezakeela pentsatzeak. Demagun AEBtan gertatu den gauza bera gertatzen dela (alderdi neoliberalek gora egiten dutela), Europar Batasunean sarearen neutraltasuna bermatzeko ematen den hurrengo bozketa galtzeko arriskua izango genuke.

Aktibistok egin dezakeguna

Oinarrian, munduko beste edozein eskubide urraketarekin egiten dugun bide berdina egin behar dugu. Lehenik eta behin informatu, eta horretako maila internazionalean lan egiten duten sarearen defentsaren aldeko taldeak ezagutu behar ditugu, hala nola, EFF (Electronic Frontier Foundation). Baina ezin dugu ahaztu Euskal Herri mailan blogari, kazetari eta aktibista oso burutsuak ditugula, eta esateko daukatena entzun beharko genukeela.

Hala izanik, euretariko bi hemen aipatu nahiko nituzke:

  1. Sarearen neutraltasuna bost galdera sinpletan, Joxe Rojas
  2. Agur, Internet, Edu Lartzaguren

Bigarrenik, bidegabekeria honen kontra protesta egitea ezinbestekoa da. Besteak beste, HTML lengoaia eta HTTP protokola sortu zuen Tim Berners-Lee bezalako pertsonek ere, ahotsa altxatzen hasiak dira.

Eta hirugarrenik, eta nire ustez ezinbestekoena, gure burua antolatzea da eta horretarako Euskal Herrian badira beste hamaikatxo talde.

Momentuz ez dago dena galduta, baina labankada itzela izan da Interneti eman diotena, eta Internet oinarrizko giza eskubide moduan ulertzen dugunok, oso arduratuta gaude bere etorkizunaz. Izan ere, honek aurrera egiten badu gaur egun ezagutzen dugun Internet, akabo.

Eduki hau Sareko neutraltasunak labankada bat jaso du Dabid Martinezen Laborategia 2.0 blogeko edukia da.

]]>
https://laborategia.eus/sarearen-neutraltasuna/feed/ 0
Kataluniaren independentzia teknologikoaz https://laborategia.eus/kataluniaren-independentzia-teknologikoaz/ https://laborategia.eus/kataluniaren-independentzia-teknologikoaz/#respond Tue, 03 Oct 2017 06:37:22 +0000 http://laborategia.eus/?p=1221 Kataluniaren independentzia teknologikoaz

Bolo-bolo dabil Kataluniaren auzia kalean eta sarean, han-hemenka hamaikatxo albiste, iritsi artikulu eta arrazoi gabeko txio asko irakurtzeko aukera izan...

Eduki hau Kataluniaren independentzia teknologikoaz Dabid Martinezen Laborategia 2.0 blogeko edukia da.

]]>
Kataluniaren independentzia teknologikoaz

Bolo-bolo dabil Kataluniaren auzia kalean eta sarean, han-hemenka hamaikatxo albiste, iritsi artikulu eta arrazoi gabeko txio asko irakurtzeko aukera izan dugu. Hilabete honetako sarean.eus-eko kolaborazioa idazterako orduan neure buruari galdera bat egin diot: “Kataluniak independentzia lortuko balu, afera teknologikoari dagokionez, zer?”. Galdera hau erantzuten saiatuko naiz artikulu honetan, lortzen dudan zuok epaitu beharko duzue iruzkinen kutxatilan.

Auzi teknologiko hau aztertzerako orduan hiru ardatz hartuko ditut, bestela blog bidalketa bukaezina izango litzateke: software librea, sarea eta energiaren kudeaketa. Batik bat, edozein mortalek beharrezkoa duen funtsezko teknologia dela uste dudalako. Ideiak aurkezterako orduan, egiten dakidan modu bakarrean egiten saiatuko naiz: proiektu batzuk aukeratu eta berauek azalduz. Zerbait gehitu nahi duenak, sarean.eus-en, hor nonbaiten, aurkituko du nirekin harremanetan jartzeko bidea 😉

Software libreari dagokionez

Kataluniako biztanleek independizatzeko aukeraren alde egingo balute, nire ustez, errepublika berriak software librean oinarritu beharko luke bere infrestruktura teknologiko guztia. Alde teknologikoari erreparatzen badiogu hori delako independentzia teknologikoa lortzeko bide bakarra. Bere garaian, beste herrialde batzuk berdina egin zuten, Venezuela kasu, non 2004an onartutako dekretuaren bitartez Administrazio Publiko guztian software librea ezartzea erabaki zuten.

Hizkuntzaren aferari dagokionez, euskaldunok jakin badakigu zein garrantzitsua den egunerokotasunean erabiltzen dugun software guztia gure ama hizkuntzara itzulita egotea. Katalanek ere badakite, hori dela eta software librean oinarritutako teknologia esparru honek ez luke inor baztertuko.

Sarean barrena jarraitzeko aukera

Katalunian jaio zen guifi.net proiektua, irakurtzen nauenak badaki behin baino gehiagotan aipatu dudala proiektu hau.

Guifi.net gehienbat haririk gabeko teknologia erabiliz 31,000tik gora konexio puntu dituen telekomunikazio sare aske, ireki eta neutrala da. Gaur egun mundu mailako sare librerik handiena.

Beraz, Julian Assangek bere Twitter kontuan publikatu zuen txio honi, zerbait gehitu behar zaio. Baliteke Espainiak Internet sarbidea ebakitzea, egingo balu, gisa eskubideen kontrako urraketa argia izango litzateke. Baina, kasurik txarrenean ere Katalan Herriek beraien arteko komunikazio sistema egonkor eta libre bat izateko aukera mantenduko lukete.

Guzti honi argindarra emango dion proiektua

Azkenik, argindarra. SomEnergia ezagutzen duzue? Seguru aski Goienerren inguruan zerbait entzungo zenuten, edo agian baten batzuk kooperatibistak zarete. Ideia berdinarekin jaio zen SomEnergia Katalunian, herritarrei modu etikoz argindarra hornitzeko. Beraz lasai, badago modua hemen aipatutako proiektu biak argindarrez hornitzeko.

Kataluniak proiektu interesgarri asko sortu/sortzen ditu teknologiari dagokionez, eta balizko independentzia baten aurrean guzti hauek dira erabilgarriak, beti ere burujabetza teknologikoaren ardatzen inguruan diseinatuak izan badira.

Eta bukatzeko, erantzungo ez dudan azken galdera bat egin nahi dizuet. Norberak erantzun dezala bere barnean: Siguem serioses, realment creiem que si els catalans acaben independitzant-se, les empreses transnacionals marxaran en estampida?

…i que mama no plore, no s’ho mereix – ZOO

Eduki hau Kataluniaren independentzia teknologikoaz Dabid Martinezen Laborategia 2.0 blogeko edukia da.

]]>
https://laborategia.eus/kataluniaren-independentzia-teknologikoaz/feed/ 0
F-droid biltegi askean aurkituko dituzun ezinbesteko Android aplikazioak https://laborategia.eus/f-droid-aplikazio-onenak/ https://laborategia.eus/f-droid-aplikazio-onenak/#comments Tue, 26 Sep 2017 10:36:45 +0000 http://laborategia.eus/?p=1208 F-droid biltegi askean aurkituko dituzun ezinbesteko Android aplikazioak

F-droid, Android aplikazioak eskuratzeko biltegi aske bat da. Bertan aurkituko dituzun app guztiak software librea dira eta hortaz, gure Android...

Eduki hau F-droid biltegi askean aurkituko dituzun ezinbesteko Android aplikazioak Dabid Martinezen Laborategia 2.0 blogeko edukia da.

]]>
F-droid biltegi askean aurkituko dituzun ezinbesteko Android aplikazioak

F-droid, Android aplikazioak eskuratzeko biltegi aske bat da. Bertan aurkituko dituzun app guztiak software librea dira eta hortaz, gure Android sistema eragileak askatzeko aukera eskaintzen dizute. Aplikazio hauetako askok eta askok gaur egun erabiltzen dituzun aplikazio pribatiboak ordezkatzeko aukera eskainiko dizute, beraz, zergatik ez eskaini lerro batzuk?

F-droid zer den

Goian aipatu bezala, F-droid Android sistema eragileetan erabiltzeko biltegi bat da. Praktikan, instalatu behar duzun app bat da eta bere barruan, Google Play aske bat izango balitz moduan, beste app batzuk deskargatu eta instalatzeko aukera eskaintzen dizu.

F-droid logotipo

F-droid biltegian aurkituko dituzun aplikazio guztiak software librea dira, hau da, lizentzia askeak erabiltzen dituzte. Hortaz, software librea gustuko dugunok, eta horren defendatzaile garenok, aukera polita daukagu telefonoetan erabiltzen ditugun app pribatiboak alde batera usteko eta software librea erabiltzen hasteko.

Nola instalatu?

Oso erraza da, jo proiektuaren orrialde nagusira zure Android telefonoarekin, eta bertan zaudela, egizu klik “Download F-droid” botoian. Aplikazioa deskargatu bezain pronto berau instalatzea baino ez daukazu. Ezin baduzu instalatu, hirugarrengoen softwarea instalatzea desgaituta daukazula izango da. Hortaz, joan “Menú -> Ajustes -> Aplicaciones -> Habilitar fuentes desconocidas” eta baieztatu. Berriz instalatzen saiatu eta listo 🙂

Nire ezinbesteko F-droid app zerrenda

Edonola ere, F-droid-ek badu gauza txar bat, edo nik behintzat txartzat jotzen dudana: ez zait bat ere erraza egiten bertan app interesgarriak aurkitzea. Nahiko astun egiten zait kategoria guztietatik nabigatzea ezagutzen ez ditudan aplikazioak kuxkuxeatzeko.

Horregatik, oso interesgarria deritzot F-droid biltegiko aplikazioak erabiltzen ditugunok gure blogetan zerrenda berriak egitea eta berauek eguneratzea. Izan ere, beste blog batzuk irakurtzen app berriak ezagutzeko aukera izango genuke. Horrek, beste Android aplikazio batzuk ordezkatzeko aukera eskainiko zuelarik.

Denok irabaziko dugu.

F-droid biltegiko ezinbesteko 20 aplikazio + 2

Hemen doakizue nire ezinbesteko Android app libre zerrenda:

  • AnySoftKeyboard: Software librea den teklatua, euskaraz dago Librezaleri esker.
  • AnySoftKeyboard Basque: Aipatutako teklatuan euskara hiztegia izateko app-a. Hanka sartze nabarmenik ez egiteko edo.
  • AnySoftKeyboard Spanish: Aipatutako teklatuan gaztelania hiztegia izateko app-a.
  • Barcode Scanner: QR code irakurgailu librea.
  • ConnectBot: SSH sesioak irekitzeko terminal bat da.
  • DAVdroid: Nextcloud hodeian ditudan egutegi, zeregin eta kontaktua sinkronizatzeko erabiltzen dudan aplikazioa.
  • Episodes: Ikusten ditudan telesailak eguneratuta mantentzeko aplikazioa, zeintzuk atal ikusi ditudan jakiteko ezinbestekoa.
  • Etar: Egutegi bat. Material design eta oso polita. Nextcloud egutegiak Android telefonoan kontsumitzeko erabiltzen dut.
  • Good Weather: Eguraldia ikusteko aplikazioa eta widgeta, iragarpen meteorologikoak egiteko aukera dauka OpenWeatherMape-ko datuak kontsumitzen dituelako. Widget-eko gauzatxo hau gorroto badut ere. Hau ere euskaraz daukazue.
  • KDE Connect: Debian (edo beste edozein GNU/Linux) sistema eragilearekin Wifi bitartez dokumentuak partekatzeko ezinbesteko aplikazioa. KDE jartzen badu ere Gnomerekin itzel dabil 🙂
  • Nextcloud: Nire hodei propioan dokumentuak ikuskatzeko ezinbesteko aplikazioa.
  • Nextcloud Notes: Nextcloud hodeian oharrak hartzeko aplikazioa.
  • Nextcloud News: Nextcloud-etik kudeatzen dudan RSS jarioa irakurtzeko aplikazioa. Garraio publikoan, hor bai ezinbestekoa.
  • OpenTasks: Nire zereginak ordenan mantentzeko aplikazioa, hau ere Nextcloud-ekin sinkronizatzen da.
  • Orbot: TOR sarea erabiltzen duen nabigatzailea.
  • OsmAnd~: GPS libreen artean libreena, hau ere Librezalek euskarara itzulita. OpenStreetMap mapak lokalean, telefonoan bertan, gordetzeko aukera eskaintzen du, besteak beste.
  • Tricky Tripper: Bidaia baten gastuak partekatzeko ezinbesteko app-a, bidaian parte-hartzen duzuen pertsonen izenak idatzi, bakoitzak zer ordaindu duen esan… eta voila!
  • Tusky: Mastodon sare soziala erabiltzeko bezeroa.
  • andOTP: Aplikazio jakin batean (adibidez WordPress) bi pausuko autentifikazioa egiteko app da. Agian zuotako askori ez dizue ezertarako balio izango, baina tira, hemen uzten dizuet bada ezpada ere.
  • StreetComplete: OpenStreetMap mapa askea hobetzen laguntzeko aplikazioa, galdera batzuk erantzuten dizula modu oso erraz batean mapak hobetzen laguntzen dizu.

Ezinbestekoak ez, baina probatzen ari naizen beste app batzuk:

Momentuz hau da dena, aplikazio berriak aurkitzen joan ahala blog bidalketa berriak egiten jarraituko dut, ados?

Bitartean, goxatu software librea. Euskaraz, posible den heinean.

Eduki hau F-droid biltegi askean aurkituko dituzun ezinbesteko Android aplikazioak Dabid Martinezen Laborategia 2.0 blogeko edukia da.

]]>
https://laborategia.eus/f-droid-aplikazio-onenak/feed/ 2